QOU nima qiladi
QOU — differensial tok bilan boshqariladigan himoya oʻchirish qurilmasi. Uni UZO deb ham atashadi, avtomat bilan bitta korpusdagisini esa difavtomat deyishadi. Oddiy avtomat ortiqcha yuklama va qisqa tutashuvdan himoya qiladi, QOU esa tok urishidan.
Qurilma fazadan ketgan va noldan qaytgan toklarni doimiy solishtiradi. Hammasi joyida boʻlsa, ular teng. Tokning bir qismi boshqa yoʻl bilan — masalan, izolyatsiyasi buzilgan korpus va unga tekkan odam orqali — yerga keta boshlasa, farq paydo boʻladi. Bu farq differensial tok IΔ deb ataladi. U qurilmaning nominal qiymatiga (IΔn, masalan 30 mA) yetganda QOU liniyani oʻchiradi.
Chizmani yon tomonga suring →
- 1Tok transformatori (halqa)Faza va nol simlari ikkalasi ham uning ichidan oʻtadi.
- 2ReleHalqa sezgan farq belgilangan qiymatga yetganda ishga tushadi.
- 3KontaktlarFaza va nolni birga uzadi.
- 4Sizish yoʻliBu tok qurilmaga qaytmaydi — farq aynan shundan paydo boʻladi.
Uchta sinov
Sinov asbobi QOU dan keyingi zanjirga ulanadi va sun’iy sizish toki hosil qiladi. Shu tokning kattaligi va qurilma qancha vaqtda oʻchgani oʻlchanadi.
- ½·IΔn da ishlamaslik. Sinov toki nominalning yarmi boʻlganda QOU oʻchmasligi kerak — bu keraksiz, sababsiz oʻchishlarga qarshi tekshiruv.
- Ishga tushish toki. Tok asta-sekin oshiriladi. QOU 0,5·IΔn dan katta va IΔn dan oshmagan qiymatda oʻchishi kerak.
- IΔn va 5·IΔn da oʻchish vaqti. Ikki xil tokda qurilma necha millisekundda oʻchgani oʻlchanadi. Me’yor QOU turiga bogʻliq: G (umumiy) yoki S (selektiv, kechikishli).
Sinov paytida korpusdagi tegish kuchlanishi Uc ham nazorat qilinadi: u 50 V dan oshmasligi kerak, oshsa sinov toʻxtatiladi.
Chizmani yon tomonga suring →
| Sinov | Sinov toki | Me’yor | Namuna natija |
|---|---|---|---|
| Ishlamaslik | ½·IΔn | oʻchmasligi kerak | ✓ oʻchmadi |
| Ishga tushish toki | 0 → IΔn | 0,5·IΔn < IΔ ≤ IΔn | ✓ 23,4 mA |
| Oʻchish vaqti | IΔn | ≤ 300 ms130–500 ms | ✓ 24 ms✓ 210 ms |
| Oʻchish vaqti | 5·IΔn | ≤ 40 ms50–150 ms | ✓ 14 ms✓ 95 ms |
| Tegish kuchlanishi Uc | IΔn | ≤ 50 V | ✓ 3,8 V |
Namuna natijalar tushuntirish uchun. Haqiqiy qiymatlar bayonnomada koʻrsatiladi.
Sinov tartibi
- QOU yorligʻidan uning turi (AC, A yoki B), nominal toki IΔn va G yoki S belgisi aniqlanadi.
- Sinov asbobi QOU dan keyingi rozetka yoki klemmalarga ulanadi.
- Uchala sinov ketma-ket bajariladi, har bir natija yozib boriladi.
- Qurilmadagi «Test» tugmasi ishlashi tekshiriladi.
- Natijalar me’yor bilan solishtirilib, QR-kodli bayonnomaga kiritiladi.
Mizan Verify laboratoriyasi AC va A turidagi QOU larni sinaydi. B turi bu sinov usuliga kirmaydi.
Qachon tekshirish kerak
Elektr qurilmasini foydalanishga topshirishda, oldingi bayonnomada koʻrsatilgan davriylikda va shchitdagi har qanday oʻzgarishdan keyin: QOU almashtirilganda, liniyalar qayta ulanganda, ta’mirdan soʻng. Qurilmadagi «Test» tugmasini muntazam bosib turish foydali — lekin u faqat mexanizmni tekshiradi, ishga tushish toki va vaqtini emas.
Bu sinovni biz oʻtkazamiz: QOU (UZO) sinovi
Tok urishidan himoya qurilmasining ishga tushish toki va oʻchish vaqtini tekshiramiz.